Het Compagnietheater huist in de voormalige Lutherse kerk.
Tot 1791 stond op die plek nog het Paulus Broederen Klooster en het Dolhuis.
Het gebouw is in 1793 ontworpen door stadsarchitect Abraham van der Hart voor de Hersteld Evangelisch Lutherse Gemeente, in de toen in zwang zijnde classicistische stijl.
Tot 1956 deed het pand als kerk dienst en stond de tekst ‘En zy bleven volstandig in de leere der apostelen’ prominent op de voorgevel.
Na 1956 had het pand verschillende functies.
Het Dolhuis (prent, 1663)
In 1995 heeft architectenbureau Mecanoo uit Delft de kerk verbouwd tot theater. Het interieur van de Compagnietheater is nu een geslaagde combinatie tussen historische en moderne elementen. De gevel is onveranderd gebleven maar het interieur is ingrijpend aangepast, met behoud van de oude structuur.
Kloveniersburgwal met zicht op kerk (prent, 1869)
De Kloveniersburgwal werd aan het eind van de 15e eeuw gegraven, van de Sint Antoniespoort (thans Waag op de Nieuwmarkt) naar het zuiden, waar hij uitkwam op de Amstel. Aan de stadzijde werd een stadsmuur gebouwd, met drie kleine muurtorens en de grote muurtoren: Swijgh Utrecht (1481). Aan de muur grensden voornamelijk tuinen en boomgaarden, en het Bethaniënklooster. Met de Geldersekade en het Singel vormde de Kloveniersburgwal de stedegracht rond de stad.
Nadat de Nieuwe Gracht (de huidige Oudeschans) was gegraven en nieuwe stadswallen waren aangelegd, verloor de Kloveniersburgwal zijn functie als verdedigingsgracht. De oude stadsmuur werd gesloopt en er werden huizen gebouwd.
Interieur van de Lutherse kerk (foto, c.a. 1925)
De Kloveniersburgwal dankt zijn naam aan een onderdeel van de schutterij dat kloveniers werd genoemd, naar het geweer dat de manschappen gebruikten. De kloveniers kwamen bijeen in de Kloveniersdoelen naast 'Swijgh Utrecht' op de hoek van de Kloveniersburgwal en de Nieuwe Doelenstraat.
Later hing hier ook hun groepsportret, De Nachtwacht.
Swijgh Utrecht werd in 1882 vrijwel geheel gesloopt; hier verrees het Doelenhotel.
Een te water geraakt paard wordt aan wal gebracht (foto, 23 januari 1909)
Tijdens de Tweede Wereldoorlog - vanaf februari 1941- was de Kloveniersburgwal de grens van de door de Duitsers afgesloten Joodse wijk. In de 'Jodenhoek' (tussen het Centraal Station, de Kloveniersburgwal, Waterlooplein, Valkenburgerstraat en Prins Hendrikkade leefden, naast niet-Joden, meer dan 25.000 Joden
Kloveniersburgwal met uitzicht op de Lutherse kerk (foto, c.a. 1910)
Lutherse kerk (foto, 1950)
Het Compagnietheater (foto, 2010)